 | Historia ZPAL |
Polscy lutnicy zrzeszeni są w Związku Polskich Artystów Lutników. Organizacja ta jako Stowarzyszenie Polskich Artystów Lutników powstała w 1954 r. Obecną nazwę Stowarzyszenie przyjęło w 1980 r. Obok lutników na liście założycieli znalazło się wielu wybitnych muzyków i teoretyków lutnictwa. To dzięki ich inicjatywie i staraniom utworzono stowarzyszenie, którego głównym zadaniem było podjęcie działań na rzecz odrodzenia polskiej sztuki lutniczej.
Od momentu powstania Związek prowadzi szeroką działalność statutową. Organizuje koncerty, wystawy, sympozja naukowe, warsztaty i kursy. Jest współorganizatorem ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów lutniczych. Uczestniczy w kulturze ogólnoświatowej poprzez nawiązywanie kontaktów zagranicznych, wymianę informacji i doświadczeń zawodowych z innymi organizacjami międzynarodowymi. Podejmuje działania na rzecz ochrony praw zawodowych swoich członków oraz stworzenia im dogodnych warunków do pracy twórczej.
Dzięki staraniom członków Związku powstała w Polsce unikalna baza kształcąca młodych lutników. W 1954r. utworzona została klasa lutnicza w Liceum Plastycznym w Zakopanem, następnie Technikum Budowy Instrumentów Lutniczych w Nowym Targu. Obecnie istnieją dwie szkoły średnie, które w programach mają naukę lutnictwa (Państwowa Szkoła Sztuk Plastycznych w Zakopanem i Liceum Muzyczne w Poznaniu). Absolwenci tych szkół mogą kontynuować naukę na wydziale lutniczym w Akademii Muzycznej w Poznaniu. Jest to jedyna na świecie szkoła wyższa kształcąca artystów lutnictwa.
Lutnicy zrzeszeni w Związku mogą korzystać z biblioteki, w której zgromadzono najcenniejsze publikacje światowe z dziedziny lutnictwa. Od 1961r. przy Związku Polskich Artystów Lutników działa Kolekcja Instumentów Lutniczych, będąca obecnie - jako dziedzictwo kultury polskiej - własnością Ministerstwa Kultury. Pieczę nad nią sprawują artyści należący do Związku. Obecnie Kolekcja liczy ponad 250 instrumentów. Obok instrumentów polskich są tu dzieła mistrzów włoskich, francuskich, niemieckich, czeskich, amerykańskich, japońskich. Wielu wybitnych polskich muzyków rozpoczynało swoją karierę korzystając z wypożyczonych z Kolekcji instrumentów. Do dziś udostępniane są one studentom oraz uczniom szkół muzycznych.
Z inicjatywy ZPAL od 1957 roku organizowany jest co pięć lat Międzynarodowy Konkurs Lutniczy im. H. Wieniawskiego w Poznaniu oraz - od 1979 roku - Ogólnopolski Konkurs Lutniczy.
Polskie lutnictwo ma już ustaloną pozycję w świecie. Zawdzięcza to sukcesom poszczególnych twórców odnoszonym na międzynarodowych konkursach lutniczych (Mittenwald, Hradec Kralove, Sofia, Moskwa, Praga, Poznań). Miarą tych sukcesów jest również rosnące zainteresowanie polskimi instrumentami ze strony kontrahentów zagranicznych. W sukcesach tych ma też swój udział kilkudziesięcioletnia działalność liczącego obecnie 116 członków Związku.